Faktoring zamienia należności z faktur na gotówkę, a kredyt obrotowy jest pożyczką, którą firma musi spłacić. Pierwsze rozwiązanie służy głównie poprawie bieżącej płynności przy sprzedaży z odroczonym terminem płatności, drugie daje kapitał na wydatki niezwiązane z konkretnymi fakturami. Faktoring i kredyt obrotowy mogą się uzupełniać, ponieważ odpowiadają na różne potrzeby przedsiębiorstwa.
Faktoring a kredyt obrotowy – najważniejsze różnice
| Kryterium | Faktoring | Kredyt obrotowy |
|---|---|---|
| Mechanizm | Cesja wierzytelności, czyli przekazanie faktorowi praw do zapłaty za faktury | Umowa kredytowa i udostępnienie firmie kapitału |
| Źródło spłaty | Kontrahent spłaca fakturę faktorowi | Firma spłaca bankowi kapitał, odsetki i ewentualne prowizje |
| Wpływ na bilans | Co do zasady faktoring należnościowy nie tworzy zobowiązania kredytowego | Kredyt jest ujmowany jako zobowiązanie przedsiębiorstwa |
| Ocena ryzyka | Istotna jest wiarygodność i historia płatnicza kontrahentów | Bank ocenia przede wszystkim sytuację, zdolność kredytową i historię firmy |
| Zabezpieczenia | Podstawą finansowania są najczęściej finansowane należności | Bank może wymagać dodatkowych zabezpieczeń, na przykład gwarancji lub aktywów |
| Szybkość dostępu do środków | Zwykle krótka procedura, zależna od faktora i dokumentów | Najczęściej dłuższa analiza finansowa i formalna |
| Koszty | Prowizja, koszt finansowania oraz ewentualne opłaty za monitoring lub windykację | Odsetki, prowizja za udzielenie i inne opłaty wynikające z umowy |
Najistotniejsza różnica dotyczy charakteru finansowania. Faktoring jest usługą opartą na istniejących należnościach, natomiast kredyt obrotowy zwiększa zadłużenie firmy. W praktyce oznacza to także inny sposób oceny ryzyka. Faktor sprawdza przede wszystkim, czy kontrahent prawdopodobnie zapłaci za dostarczony towar lub wykonaną usługę. Bank analizuje zdolność przedsiębiorstwa do terminowej spłaty zobowiązania.
Dlaczego faktoring nie jest kredytem?
W faktoringu przedsiębiorca nie otrzymuje pożyczki na dowolny cel. Przekazuje firmie faktoringowej prawo do należności wynikającej z wystawionej faktury. Faktor wypłaca środki przed terminem płatności, a następnie odbiera zapłatę od kontrahenta. Często pierwsza wypłata ma formę zaliczki, której wysokość zależy od umowy i może wynosić około 80–90% wartości faktury. Pozostała część jest rozliczana po otrzymaniu płatności, po potrąceniu ustalonych kosztów.
Podstawą takiej transakcji jest cesja wierzytelności. Po jej dokonaniu faktor uzyskuje prawo do odbioru zapłaty za finansowaną fakturę. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca może całkowicie pominąć warunki umowy. Przy faktoringu niepełnym, nazywanym także faktoringiem z regresem, jeśli kontrahent nie zapłaci, faktor może zażądać zwrotu wypłaconych środków. W faktoringu pełnym ryzyko niewypłacalności odbiorcy może zostać przejęte przez faktora, zgodnie z zakresem umowy.
Faktoring może być szczególnie użyteczny przy sprzedaży B2B z terminami płatności wynoszącymi 30, 60 lub więcej dni. Firma nie musi czekać na przelew, aby opłacić wynagrodzenia, zakup materiałów czy bieżące rachunki. Zyskuje też dostęp do obsługi należności, której zwykle nie zapewnia kredyt.
Najważniejsze korzyści faktoringu to:
- Szybki dostęp do środków – finansowanie jest powiązane z przekazanymi fakturami, a nie z wieloetapowym wnioskiem o kredyt.
- Brak konieczności ustanawiania typowych zabezpieczeń majątkowych w każdej umowie, ponieważ podstawą jest cesja należności.
- Możliwość finansowania młodszej firmy, jeśli jej kontrahenci są wiarygodni i regularnie płacą.
- Monitoring płatności, rozliczanie należności lub działania windykacyjne, zależnie od zakresu usługi.
- Brak klasycznej raty kredytowej, ponieważ zapłata za fakturę trafia do faktora od kontrahenta.
Jak działa kredyt obrotowy?
Kredyt obrotowy jest zobowiązaniem bankowym przeznaczonym na finansowanie bieżącej działalności. Może zostać wypłacony jednorazowo, w transzach albo udostępniony jako odnawialny limit w rachunku. W zależności od konstrukcji umowy bank może określić cel finansowania lub pozostawić firmie większą swobodę wykorzystania środków.
Przed udzieleniem kredytu bank analizuje między innymi przychody, koszty, przepływy pieniężne, zadłużenie, historię spłat oraz zdolność kredytową przedsiębiorstwa. Przy większych kwotach może oczekiwać dodatkowego zabezpieczenia. Firma spłaca kapitał zgodnie z harmonogramem, a także ponosi koszt odsetek i opłat wskazanych w umowie.
Kredyt obrotowy daje przewidywalny dostęp do kapitału niezależnie od tego, czy firma ma w danym momencie faktury spełniające kryteria faktora. Z tego powodu może lepiej pasować do wydatków, które nie wynikają bezpośrednio z konkretnej sprzedaży, na przykład większego zatowarowania, przygotowania sezonu lub jednorazowego zakupu wyposażenia. Trzeba jednak spłacać go zgodnie z umową, także wtedy, gdy kontrahenci opóźniają płatności.
Wybór ścieżki finansowania wygląda zwykle następująco:
- Faktoring – firma przekazuje faktorowi dane faktury, faktor weryfikuje należność i kontrahenta, a następnie wypłaca uzgodnioną kwotę.
- Faktoring – kontrahent płaci za fakturę na rachunek faktora, który rozlicza transakcję i przekazuje ewentualną pozostałą część środków.
- Kredyt obrotowy – firma składa wniosek, przekazuje dokumenty finansowe i poddaje się analizie zdolności kredytowej.
- Kredyt obrotowy – po decyzji bank wypłaca środki, a przedsiębiorstwo spłaca je według harmonogramu lub zasad limitu odnawialnego.
Kredyt bywa tańszy od faktoringu, ale nie jest to reguła obowiązująca w każdej umowie. Przy porównaniu trzeba uwzględnić nie tylko oprocentowanie, lecz także prowizję, koszt zabezpieczeń i obsługi. W faktoringu poza prowizją za finansowanie mogą pojawić się opłaty za monitoring, administrację należności, ubezpieczenie lub windykację. Cenę należy więc oceniać razem z zakresem usług.
Kiedy wybrać faktoring, a kiedy kredyt obrotowy?
Młoda firma z klientami B2B
Przedsiębiorstwo działające krótko, ale wystawiające faktury dużym i wiarygodnym odbiorcom, może mieć trudność z uzyskaniem kredytu. Brak długiej historii finansowej, niewielki majątek i ograniczona zdolność kredytowa utrudniają bankową ocenę wniosku. W takiej sytuacji faktoring może lepiej odpowiadać potrzebom firmy, ponieważ analiza koncentruje się na jakości należności i kontrahentów.
To rozwiązanie ma sens zwłaszcza wtedy, gdy firma regularnie sprzedaje z odroczonym terminem płatności i potrzebuje pieniędzy na realizację kolejnych zamówień. Nie usuwa wszystkich wymagań, ponieważ faktor również ocenia transakcję, odbiorcę i ryzyko, ale punkt ciężkości jest inny niż przy kredycie.
Dojrzałe przedsiębiorstwo z potrzebą inwestycyjną
Firma z dobrą historią kredytową, stabilnymi przepływami i zabezpieczeniami może skorzystać z kredytu obrotowego, gdy potrzebuje większej puli środków na cel niezwiązany z konkretnymi fakturami. Dotyczy to na przykład budowy zapasu przed sezonem, uruchomienia nowej linii produkcyjnej lub sfinansowania kosztów projektu, zanim pojawi się sprzedaż.
W takiej sytuacji kredyt zapewnia większą niezależność od struktury należności. Faktoring można natomiast wykorzystać równolegle do skrócenia oczekiwania na zapłatę od odbiorców. Oba rozwiązania nie wykluczają się, pod warunkiem że firma kontroluje łączny koszt finansowania i swoje zobowiązania.
Wybierz faktoring, gdy najważniejszy jest szybki dostęp do pieniędzy z wystawionych faktur, kontrahenci płacą z odroczonym terminem, a firma chce ograniczyć wpływ finansowania na zdolność kredytową. Kredyt obrotowy będzie bardziej naturalnym wyborem, gdy potrzebujesz kapitału na szerszy cel, masz stabilną historię finansową i możesz regularnie spłacać raty lub wykorzystany limit.
