Bank zwykle nalicza odsetki od lokaty na bieżąco, często każdego dnia, ale dopisuje je do kapitału dopiero w określonym momencie. To dopisanie nazywa się kapitalizacją i może nastąpić na przykład co miesiąc albo na koniec okresu lokaty. Wtedy bank automatycznie pobiera także 19-procentowy Podatek Belki, więc klient otrzymuje kwotę netto.
Jak działa kapitalizacja odsetek?
Naliczanie odsetek i ich kapitalizacja to dwa różne etapy. Naliczanie oznacza obliczanie zysku za kolejne dni utrzymywania pieniędzy w banku. Kapitalizacja jest natomiast chwilą, w której bank formalnie dopisuje wyliczone odsetki do rachunku lub wypłaca je wraz ze zwrotem lokaty.
Jeżeli odsetki zostaną dopisane do kapitału przed zakończeniem oszczędzania, w następnym okresie bank nalicza odsetki od większej kwoty. W ten sposób działa procent składany. Częstsza kapitalizacja może więc zwiększyć końcowy zysk, nawet gdy oprocentowanie nominalne pozostaje takie samo.
Przykładowe wyliczenie dotyczy lokaty na 10 000 zł z oprocentowaniem 5% w skali roku. Dla uproszczenia przyjęto pełny rok, brak dodatkowych wpłat i kapitalizację miesięczną lub roczną. Rzeczywiste wyniki mogą różnić się w zależności od sposobu liczenia dni, zasad zaokrągleń i regulaminu banku.
| Częstotliwość kapitalizacji | Zysk brutto | Podatek Belki | Zysk netto |
|---|---|---|---|
| Raz na koniec roku | 500,00 zł | 95,00 zł | 405,00 zł |
| Co miesiąc | około 511,62 zł | około 97,21 zł | około 414,41 zł |
W wariancie miesięcznym odsetki są dopisywane wcześniej, dlatego kolejne obliczenia uwzględniają także wcześniejszy przyrost kapitału. Różnica przy jednym roku i kwocie 10 000 zł nie jest duża, ale może rosnąć wraz z kwotą, czasem trwania lokaty i liczbą kapitalizacji.
Kiedy bank pobiera Podatek Belki?
Podatek Belki wynosi obecnie 19% od uzyskanych odsetek, a nie od kwoty wpłaconej na lokatę. Bank pełni funkcję płatnika, czyli sam oblicza podatek, potrąca go i przekazuje do urzędu skarbowego. Klient otrzymuje odsetki już po opodatkowaniu i przy typowej lokacie nie wykazuje ich później w zeznaniu PIT.
Podatek jest pobierany w momencie kapitalizacji albo wypłaty odsetek, zgodnie z konstrukcją danego produktu. Nie należy więc utożsamiać codziennego naliczania z codziennym poborem podatku. Jeżeli lokata ma kapitalizację na koniec trwania umowy, podatek zostanie potrącony przy jej rozliczeniu. Przy produkcie z częstszą kapitalizacją pobranie podatku następuje odpowiednio częściej.
Przykładowo lokata na 10 000 zł z oprocentowaniem 5% rocznie daje 500 zł odsetek brutto po pełnym roku. Bank pobierze 95 zł podatku, a klient otrzyma 405 zł odsetek netto wraz ze zwrotem kapitału.
Co wpływa na ostateczny zysk z lokaty?
Przed porównaniem ofert sprawdź cztery elementy, które decydują o kwocie pozostającej po zakończeniu lokaty:
- Oprocentowanie nominalne – określa stawkę odsetek w skali roku, ale nie pokazuje jeszcze zysku po opodatkowaniu.
- Okres trwania lokaty – im dłużej środki pozostają na depozycie, tym więcej czasu mają na wygenerowanie odsetek, o ile warunki umowy się nie zmieniają.
- Częstotliwość kapitalizacji – wcześniejsze dopisywanie odsetek może uruchomić efekt procentu składanego.
- Podatek Belki – bank potrąca 19% od odsetek, dlatego warto porównywać przede wszystkim kwotę netto.
Trzeba też sprawdzić zasady wcześniejszego zerwania lokaty. W wielu produktach wypłata pieniędzy przed terminem oznacza utratę całości albo części naliczonych odsetek. Szczegółowe reguły znajdują się w umowie i tabeli oprocentowania.
Najważniejsze przy ocenie lokaty są nie tylko nominalna stopa i okres umowy, lecz także zysk netto po podatku oraz moment kapitalizacji. Te informacje bank powinien określać w warunkach produktu lub regulaminie.