Opłata za przelew zagraniczny zależy nie tylko od taryfy banku nadawcy. Na końcowy koszt wpływają także system płatniczy, waluta, przewalutowanie, tryb realizacji oraz ewentualne prowizje banków pośredniczących. Najczęściej najtańszym rozwiązaniem jest przelew SEPA w euro. Przelew SWIFT daje większy zasięg, ale zwykle kosztuje więcej.
Dlaczego przelew zagraniczny kosztuje?
Bank może pobrać własną prowizję za przyjęcie i wysłanie zlecenia, lecz nie zawsze jest to pełny koszt transakcji. Przy przelewach w obcej walucie lub do kraju poza obszarem SEPA płatność może przejść przez jeden albo kilka banków korespondentów. Każdy z nich może naliczyć opłatę.
Bank korespondent jest potrzebny wtedy, gdy bank nadawcy nie ma bezpośredniej relacji rozliczeniowej z bankiem odbiorcy. W rozliczeniach walutowych banki korzystają między innymi z rachunków nostro i loro, które umożliwiają przechowywanie i przekazywanie środków w określonych walutach. Im bardziej złożona trasa przelewu, tym większe ryzyko dodatkowych kosztów i dłuższego czasu realizacji.
Na ostateczną cenę wpływają przede wszystkim:
- rodzaj systemu płatniczego – SEPA albo SWIFT
- waluta przelewu i ewentualne przewalutowanie
- kraj banku odbiorcy oraz liczba banków pośredniczących
- tryb realizacji – standardowy, pilny lub ekspresowy
- sposób zlecenia – bankowość elektroniczna, infolinia albo oddział
- instrukcja kosztowa – SHA, OUR lub BEN
SEPA czy SWIFT – co wybrać?
SEPA służy do przelewów w euro między uczestnikami Jednolitego Obszaru Płatności w Euro. Obejmuje państwa Unii Europejskiej oraz między innymi Islandię, Liechtenstein, Norwegię, Szwajcarię, Wielką Brytanię, Monako, San Marino, Andorę i Watykan. W praktyce przelew SEPA zlecony online jest często bezpłatny albo kosztuje niewiele. Zwykle trafia do banku odbiorcy w następnym dniu roboczym.
SWIFT to globalna sieć komunikacji finansowej, wykorzystywana przy płatnościach w wielu walutach i do krajów, których nie można obsłużyć przelewem SEPA. Sam SWIFT przekazuje informacje o transakcji, natomiast środki mogą być rozliczane przez banki korespondentów. To właśnie ich udział często podnosi koszt przelewu.
| Cecha | SEPA | SWIFT |
|---|---|---|
| Waluta | Wyłącznie EUR | Wiele walut, zależnie od oferty banku |
| Obszar | Jednolity Obszar Płatności w Euro | Praktycznie cały świat |
| Koszt | Zwykle niski, często 0 zł online | Zwykle wyższy, z możliwymi opłatami pośredników |
| Czas realizacji | Najczęściej następny dzień roboczy | Zwykle 1–3 dni robocze, czasem dłużej |
| Pośrednicy | Zwykle nie są potrzebni | Mogą uczestniczyć w transakcji |
Przy przelewie SEPA bank stosuje instrukcję SHA. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w Europejskim Obszarze Gospodarczym opłata za taki przelew nie powinna być wyższa niż opłata za porównywalny przelew krajowy. Nie oznacza to jednak, że całkowity koszt zawsze wynosi zero. Jeżeli środki są pobierane z rachunku w PLN, bank może zastosować własny kurs wymiany.
Bank nadawcy często nie wie z góry, ile dokładnie pobiorą banki pośredniczące w systemie SWIFT. Zależy to od wybranej trasy płatności i relacji między instytucjami uczestniczącymi w rozliczeniu.
Kto płaci za przelew – SHA, OUR czy BEN?
Instrukcja kosztowa określa, jak rozdzielane są prowizje. Przy przelewach poza EOG bank może udostępnić trzy warianty. Jeżeli nadawca nie wybierze innej opcji, często stosowany jest wariant SHA.
| Opcja | Kto płaci | Kiedy ją stosować? |
|---|---|---|
| SHA | Nadawca płaci prowizję swojego banku, a odbiorca pozostałe koszty | Gdy strony zgadzają się na podział opłat i odbiorca może otrzymać mniej |
| OUR | Nadawca pokrywa koszty własnego banku oraz banków pośredniczących | Gdy odbiorca musi otrzymać pełną uzgodnioną kwotę |
| BEN | Odbiorca ponosi wszystkie opłaty | Gdy odbiorca zgadza się na potrącenie kosztów z przelewanej sumy |
SHA jest standardem przy przelewach SEPA. Przy płatności SWIFT może oznaczać, że odbiorca otrzyma kwotę pomniejszoną o prowizje banku odbiorcy i pośredników. OUR daje większą przewidywalność kwoty po stronie odbiorcy, ale zwykle zwiększa koszt ponoszony przez nadawcę. Wariant BEN jest korzystny dla nadawcy tylko pozornie, ponieważ wszystkie opłaty są potrącane z kwoty należnej odbiorcy.
Jak zapłacić mniej za przelew zagraniczny?
Koszt można ograniczyć, jeśli przed zleceniem przelewu sprawdzisz walutę, system rozliczeniowy i tabelę opłat banku. Najwięcej znaczenia mają następujące decyzje:
- Wybierz SEPA, gdy wysyłasz euro do kraju uczestniczącego w tym systemie.
- Użyj konta walutowego, jeśli masz już środki w walucie przelewu, aby nie płacić za przewalutowanie bankowe.
- Porównaj kurs wymiany, bo różnica między kursem banku a kursem kantoru może przewyższyć samą prowizję za przelew.
- Zlecaj przelew online, ponieważ oddział i infolinia często mają wyższe opłaty.
- Wybierz tryb standardowy, jeśli termin nie wymaga płatności pilnej lub ekspresowej.
- Ustal z odbiorcą instrukcję kosztową, zwłaszcza gdy przelew dotyczy faktury i musi dotrzeć w pełnej kwocie.
Przed potwierdzeniem przelewu przygotuj dane, których bank może wymagać:
- imię i nazwisko albo nazwę odbiorcy
- adres odbiorcy
- numer rachunku w formacie IBAN
- kod BIC lub SWIFT banku odbiorcy, jeśli jest wymagany
- kwotę, walutę i tytuł płatności
- wybraną instrukcję kosztową i tryb realizacji
Proces zlecenia zwykle wygląda następująco:
- Wybierz przelew zagraniczny, walutowy, SEPA albo SWIFT.
- Wpisz dane odbiorcy, numer IBAN, a w razie potrzeby także kod BIC/SWIFT.
- Wskaż kwotę, walutę i rachunek, z którego zostaną pobrane środki.
- Wybierz instrukcję kosztową, sprawdź prowizję oraz kurs i zatwierdź zlecenie.
Przy dużych płatnościach firmowych dobrze wcześniej skonsultować wariant z opiekunem bankowym. Pozwala to sprawdzić, czy OUR jest dostępne, jaka kwota zostanie pobrana z rachunku i czy bank może wskazać przewidywaną trasę płatności.
Najważniejsza zasada przy wyborze przelewu
SEPA w euro jest zwykle najtańszą opcją, natomiast SWIFT zapewnia większy zasięg kosztem wyższej i mniej przewidywalnej opłaty. Przed wysłaniem pieniędzy sprawdź aktualną taryfę banku, kurs przewalutowania oraz instrukcję SHA, OUR albo BEN. Sama prowizja widoczna w formularzu nie zawsze obejmuje koszty banków pośredniczących.